Ach en wee... iedereen is met lijstjes bezig dezer dagen. Om terug te blikken op het oude jaar. Zelfs een oude heer als ikzelf kan dan niet achterblijven. Voor wat het waard is hieronder de tien meestbezochte pagina's van 2011, gevolgd door een voorzichtige conclusie:
Nummer 1: Waardeloos interviewende Peter van Ingen
Ruim bovenaan scoorde het verbazend ondermaatse interview door Peter van Ingen (met Cohen) op 9 oktober. Mijn persoonlijke verbazing maakte dat ik nog tijdens de uitzending een blog afrondde over de bijzonderheden die mij opvielen. Ook was het mogelijk met een automatische klik de redactie van Buitenhof te verzoeken voortaan even iets betere kwaliteit te leveren. Nog tijdens de uitzending spoten de leescijfers omhoog (en geen van de mensen die een automatische e-mail stuurde heeft overigens ooit reactie van de redactie gehad...).
Nummer 2: Een allerlaatste woord van mentor Johan de Witt voor zijn pupil Geert (1 juni 2011)
Kort na van Ingen op een nipte tweede plaats is de repliek van de Witt aan het adres van Geert Wilders te vinden. In het opmerkelijke proces tegen Geert Wilders bestond het de laatste namelijk om zich op 1 juni 2011 met slappe retorische truuks te beroepen op de 'ware vrijheid' zoals verdedigd door Johan de Witt. Binnen 2 uur na dat flutverhaal gaf 'de Witt' hem lik op stuk met een allerlaatste woord met daarin een les over democratie, vrijheid en maatschappijleer.
Nummer 3: Wat het verhaal van Nederlandse politici over de eurocrisis zou moeten zijn..
Heel opmerkelijk was dit jaar het gedraai van alle politici rond de euro en de schuldencrisis van overheden en Griekenland. Van premier tot politicus poogde men mee te gaan in de steeds vaker opduikende nationalistisch-populistische praat. Terwijl het eigenlijke verhaal voor Nederland toch vrij eenvoudig is. We zijn in Europees verband uiteindelijk het beste af en zo slecht is dat lang niet. Het treurige is alleen dat onze politici uit electorale angst te belabberd zijn om dat duidelijk te willen zeggen. En evenzo zijn ze te belabberd om hun eigen geschiedenis er nog eens op na te slaan om te zien dat die keuze destijds door hun eigen voorgangers bij vol bewustzijn is gemaakt.
Nummer 4: De helikoptermanoeuvre in Libië
Nederland probeerde ook eens de stoere bink uit te hangen met een reddingsactie in het Libië van (toen nog) Ghadaffi en faalde jammerlijk door een weinig geruisloze helikopter in te zetten. Dat inspireerde tot een blog over het telefoongesprek zoals zich dat vermoedelijk nadien tussen Rutte en Obama zou hebben afgespeeld. Van die orenwassing heeft zo te zien in 2011 menige bezoeker gesmuld...
Nummer 5: De kersttoespraak van Beatrix (2011)
Dit jaar wezen de eerste tekenen erop dat Beatrix zich voorbereid op aftreden. Ze was niet bij het huwelijk van Kate en William. En ze gaf een bijzondere kersttoespraak die ten onrechte door de media wordt versimpeld tot: goed zijn voor het milieu. De blog hierover is nog geen 3 dagen oud, maar scoort nu al nummer vijf in de top tien.
Nummer 6: Tussenanalyse in proces Wilders
Als onderdeel in het proces gooide Wilders het over de boeg van grote getallen. Hij stelde ergens in zijn betoog voor de rechter dat, met hem, een groep van 1,5 miljoen Nederlanders terecht stond. Welaan, dat is natuurlijk een evidente denkfout die laat blijken dat hij de rechterlijke procedures niet kent. Hij stond namelijk alleen terecht. Over zijn uitvoerige betoog waarom de rechtelijke macht partijdig zou zijn hebben we hem nadien - na zijn vrijspraak - uiteraard in het geheel niet meer gehoord.
Nummer 7: Een eerste duiding van de Occupy-beweging
Ook in Nederland kreeg de Occupy beweging vaste voet aan de grond. Veel van de eerste reacties in Nederland richtten zich op het vage karakter van de beweging. Dat was opvallend omdat met een beetje goede wil de contouren van de achterliggende motieven wel te beschrijven en formuleren zijn. In deze blog gaf ik daartoe een eerste aanzet: Occupy is een verzet tegen de doorgeschoten economisering.
Nummer 8: Wilders doet zelf het licht uit in Nederland
Dit jaar bleek op diverse momenten dat Wilders de mond vol heeft van vrijheid van meningsuiting zolang die voor hemzelf geldt, maar uitermate geërgerd is als anderen die vrijheid benutten om hem te bekritiseren. Hij heeft nog duidelijk weinig op met het oudHollandsche spreekwoord: wat gij niet wilt dat u geschiedt, doet dat ook een ander niet,
Nummer 9: Openbaar WOB-verzoek aan CPB over boek Europa in Crisis
Dit jaar bestond het CPB het om van ons belastinggeld een uitermate relevante studie te doen naar de ontwikkelingen rond de euro. Echter, de publiciteitsgeile auteurs bij het CPB wensten als auteur van een boek te boek te staan (met bijpassende royalties?) en gingen in zee met een uitgever aan wie ze onrechtmatig beloofden geen digitale pdf van het boek te verspreiden. Aldus werden wij als burgers genoodzaakt in de boekhandel voor 19 euro een openbare sigaar uit eigen belastingdoos te kopen. Treurig, maar waar.
Nummer 10: Het accurate vergezicht van bernard connolly
Begin november attendeerde ik u op de juiste visie van Bernard Connolly: in de tijd van de totstandkoming van de euro werkzaam bij de Europese Commissie. Na publicatie van zijn insiders-analyse die de geopolitieke inzet van de Fransen aan het licht bracht (Duitsland via de Euro op de knieën krijgen) werd hij direkt ontslagen. Naarmate de euro-schuldcrisis escaleerde trok die visie steeds meer de aandacht, omdat hij tot op de vierkante centimeter juist bleek te zijn. Zelfs dagblad pers waagde er op 30 november een artikel aan, waarna het aantal hits op dit blog aanzienlijk toenam.
Is Nederland in 2011 de weg kwijtgeraakt?
Ik vroeg me af of er een lijn te ontdekken was in deze top tien. En bij deze lijst realiseerde ik me dat we in Nederland vooral goed zijn in bagatelliseren op de vierkante centimeter. En er heel goed in zijn om alle serieuze en relevante vraagstukken kapot te relativeren of te miskennen.
In plaats van praten over de echte hoofdlijnen van beleid gaan we vooral steggelen over details (euro). In plaats van behoud van omgangsvormen in politiek en media is er een moet-kunnen-mentaliteit (van Ingen). We onderschatten de werkelijke ethische vraagstukken en relevante momenten zoals Occupy en de Kersttoespraak van de Koningin. En we zijn zeer slap in het bewaken van de verworvenheden van onze rechtsstaat, wat te zien is aan de discussie rond het proces Wilders en de niet-openbare CPB-publicatie over de euro.
Mijn licht sombere conclusie in deze donkere dagen is daarom dat we in Nederland in 2011 misschien wel de weg zijn kwijtgeraakt en moeite hebben om de relevante ankerpunten in onze samenleving te bewaken. Er is dus in ons land niet echt één gedoger: we zijn eigenlijk met zijn allen doorgeslagen in het gedogen. En dat zou toch tot serieuze bezinning nopen...
dinsdag 27 december 2011
zondag 25 december 2011
Kersttoespraak 2011 van Beatrix: op allerlei manieren bijzonder !
Waar was u toen Beatrix haar kersttoespraak 2011 hield?
Dat zal in de toekomst misschien nog wel een historische vraag blijken te zijn.
Ik zat in elk geval in de auto, in de gebruikelijke kerst-logistiek. Van familie A halverwege naar familie B. En net even te laat schakelden we in, maar we hebben het grootste deel kunnen beluisteren. En ik vond het een zeer bijzondere en historische toespraak in diverse opzichten. Terwijl ik toch -geschiedeniskenners onder u weten dat- geen grote fan ben van het koningshuis.. ;-)
Wat ik zo goed vind aan de toespraak is dat de Koningin een nieuw perspectief neerlegde dat ons als volk(eren) kan verenigen. Onze Majesteit ziet haarscherp dat we in een tijd leven waarin alle instituties afbrokkelen. Instituten als kerk, overheid, politiek, wetenschap en zelfs de rechtspraak, worden allemaal geraakt door de ver-economisering van het wereldbeeld. Zo is er steeds minder dat ons als mensen verenigt en steeds meer dat ons scheidt. Terwijl juist dit soort instituties een gezamenlijke bodem vormen voor de samenlevende mens.
De Koningin realiseert zich daarnaast dat zijzelf in Nederland ook een instituut is dat aan afbrokkeling onderhevig is. En zo, terwijl de politiek zijn best doet om de rol van het koningshuis te verminderen, gebruikt zij hét enige middel dat haar nog rest: het woord. Zij wijst in haar kersttoespraak op de noodzaak om een nieuwe gemeenschappelijke basis te vinden onder ons samenleven. Waarbij zij zeer kunstig -voor de goede verstaander- ook het kabinet Rutte en haar gedoger een spiegel voorhoudt en een veeg uit de pan geeft.
Al met al legt de Koningin hiermee een briljante analyse, tekst en inspirerend perspectief neer. Reden genoeg om de toespraak ook in iets meer detail te bekijken. En dan ontdekken we misschien later in volgend jaar dat dit achteraf gezien de laatste kersttoespraak van de Koningin blijkt te zijn geweest. En dan realiseren we ons nog meer de historische betekenis ervan.
1. Laten we niet meegaan in de economisering maar inspiratie vinden in Handvest voor de Aarde..
De Majesteit hield een toespraak die alleen al indruk maakt als generieke maatschappij-analyse en oproep tot bewust-zijn en bewust leven. Zij benoemde dat de mens zich niet de facto zou moeten laten leiden door de god van het grote geld of de begeerte. Een nieuw en beter perspectief en verantwoordelijkheidsbesef is nodig. En waar de religie tegenwoordig geen ankerpunt meer is, legde zij het Handvest van de Aarde als nieuw richtpunt neer;
De aarde, ons thuis, is een unieke leefgemeenschap. De mondiale natuurlijke omgeving met haar eindige hulpbronnen is ons aller zorg. Bescherming van de vitaliteit, verscheidenheid en schoonheid van de aarde is een heilige opdracht.
Kortom: al kunnen wij mensen elkaar niet vinden op grond van gemeenschappelijke religie, ras, oorsprong of wat dan ook, wat we wél met elkaar gemeen hebben is dat we met zijn allen op (en van) de aarde leven en daarmee schatplichtig zijn aan die aarde. En met die bril op kunnen we heel bewust ons leven inrichten, de ander respectvol bejegenen en de samenleving verduurzamen.
2. En laten we vooral zorgvuldige afwegingen maken in de politiek (veeg uit de pan voor Rutte 1...)
Het bijzondere aan de tekst van de toespraak is dat hij ook te interpreteren is als zorgvuldig ingepakt commentaar op het rabiate beleid van dit Kabinet Rutte. Het kabinet stelt geld en bezuiniging als enige doel en Rutte maakt meer kapot dan ons lief zou moeten zijn (zie ook mijn eerdere sprookje over Rutte: de Raggende Ruiter). De Koningin koos zorgvuldig haar bewoordingen:
Bovendien moet in elke besluitvorming de kwaliteit van de toekomst meetellen. Die ligt in beschermen van natuur en milieu, respect voor het culturele erfgoed en onderkennen van de immateriële waarden die zin geven aan beschaving. Met de afwegingen die nu worden gemaakt staat ook het leven van wie na ons komen op het spel; niemand mag daarvoor de ogen sluiten. Met kennis en informatie kunnen wij ons wapenen. Daarmee mag niet angst de drijfveer worden maar een nieuw gevoel van universele verantwoordelijkheid.
3. Waarbij we ons moeten realiseren dat de media zich meer richten op somberheid dan vreugde..
Zonder daarin veroordelend te zijn, schetst de Majesteit dat de rol van de media in het onderstrepen van wat mis gaat en het te weinig verspreiden van wat goed gaat. Iets wordt vaak pas nieuws als er iets ergs is gebeurd of mis gaat. Wat goed gaat komt niet in de krant. En zo kan een generiek gevoel van onbehagen ontstaan en groter worden. Terwijl media juist ook van dienst kunnen zijn in het verspreiden van goede voorbeelden. Een heldere analyse. In de woorden van Beatrix zelf:
Oude en nieuwe media informeren ons en roepen op om verantwoordelijkheid te nemen, elk op eigen niveau. Wat begint in het klein kan uitgroeien tot een nieuwe cultuur van zorg om de toekomst. Wie de wereld wil veranderen, moet nu eenmaal beginnen bij zichzelf. Al die hoopgevende aanzetten tot verandering vanuit de maatschappij krijgen in het nieuws minder aandacht dan de zorgen om geld en goed. Een diffuus gevoel van onbehagen kenmerkt de vertrouwenscrisis van deze tijd.
4. en we ons moeten beseffen dat we elke dag zélf de uitdaging kunnen aangaan om er samen met de ander wat van te maken, op weg naar een houdbare, duurzame wereld.
Zoals de Koningin het verwoordt:
In het dagelijks werk wordt dikwijls een tekort aan visie en idealen ervaren. Gebrek aan ruimte voor individuele verantwoordelijkheid ontmoedigt eigen inzet. Gevoelens van onmacht roepen boosheid op en afkeer van retoriek en regels. Maar vechten noch vluchten biedt uitzicht op hervorming van structuren en levensstijl. De uitdaging blijft zelf iets te dóen, samen met anderen en in betrokkenheid op de gemeenschap.
Ik zou zeggen: met deze kersttoespraak heeft de Koningin in elk geval zélf de uitdaging die zij hier benoemt al waargemaakt. En hoe dit verder loopt is aan ons...
Dat zal in de toekomst misschien nog wel een historische vraag blijken te zijn.
Ik zat in elk geval in de auto, in de gebruikelijke kerst-logistiek. Van familie A halverwege naar familie B. En net even te laat schakelden we in, maar we hebben het grootste deel kunnen beluisteren. En ik vond het een zeer bijzondere en historische toespraak in diverse opzichten. Terwijl ik toch -geschiedeniskenners onder u weten dat- geen grote fan ben van het koningshuis.. ;-)
Wat ik zo goed vind aan de toespraak is dat de Koningin een nieuw perspectief neerlegde dat ons als volk(eren) kan verenigen. Onze Majesteit ziet haarscherp dat we in een tijd leven waarin alle instituties afbrokkelen. Instituten als kerk, overheid, politiek, wetenschap en zelfs de rechtspraak, worden allemaal geraakt door de ver-economisering van het wereldbeeld. Zo is er steeds minder dat ons als mensen verenigt en steeds meer dat ons scheidt. Terwijl juist dit soort instituties een gezamenlijke bodem vormen voor de samenlevende mens.
De Koningin realiseert zich daarnaast dat zijzelf in Nederland ook een instituut is dat aan afbrokkeling onderhevig is. En zo, terwijl de politiek zijn best doet om de rol van het koningshuis te verminderen, gebruikt zij hét enige middel dat haar nog rest: het woord. Zij wijst in haar kersttoespraak op de noodzaak om een nieuwe gemeenschappelijke basis te vinden onder ons samenleven. Waarbij zij zeer kunstig -voor de goede verstaander- ook het kabinet Rutte en haar gedoger een spiegel voorhoudt en een veeg uit de pan geeft.
Al met al legt de Koningin hiermee een briljante analyse, tekst en inspirerend perspectief neer. Reden genoeg om de toespraak ook in iets meer detail te bekijken. En dan ontdekken we misschien later in volgend jaar dat dit achteraf gezien de laatste kersttoespraak van de Koningin blijkt te zijn geweest. En dan realiseren we ons nog meer de historische betekenis ervan.
1. Laten we niet meegaan in de economisering maar inspiratie vinden in Handvest voor de Aarde..
De Majesteit hield een toespraak die alleen al indruk maakt als generieke maatschappij-analyse en oproep tot bewust-zijn en bewust leven. Zij benoemde dat de mens zich niet de facto zou moeten laten leiden door de god van het grote geld of de begeerte. Een nieuw en beter perspectief en verantwoordelijkheidsbesef is nodig. En waar de religie tegenwoordig geen ankerpunt meer is, legde zij het Handvest van de Aarde als nieuw richtpunt neer;
De aarde, ons thuis, is een unieke leefgemeenschap. De mondiale natuurlijke omgeving met haar eindige hulpbronnen is ons aller zorg. Bescherming van de vitaliteit, verscheidenheid en schoonheid van de aarde is een heilige opdracht.
Kortom: al kunnen wij mensen elkaar niet vinden op grond van gemeenschappelijke religie, ras, oorsprong of wat dan ook, wat we wél met elkaar gemeen hebben is dat we met zijn allen op (en van) de aarde leven en daarmee schatplichtig zijn aan die aarde. En met die bril op kunnen we heel bewust ons leven inrichten, de ander respectvol bejegenen en de samenleving verduurzamen.
2. En laten we vooral zorgvuldige afwegingen maken in de politiek (veeg uit de pan voor Rutte 1...)
Het bijzondere aan de tekst van de toespraak is dat hij ook te interpreteren is als zorgvuldig ingepakt commentaar op het rabiate beleid van dit Kabinet Rutte. Het kabinet stelt geld en bezuiniging als enige doel en Rutte maakt meer kapot dan ons lief zou moeten zijn (zie ook mijn eerdere sprookje over Rutte: de Raggende Ruiter). De Koningin koos zorgvuldig haar bewoordingen:
Bovendien moet in elke besluitvorming de kwaliteit van de toekomst meetellen. Die ligt in beschermen van natuur en milieu, respect voor het culturele erfgoed en onderkennen van de immateriële waarden die zin geven aan beschaving. Met de afwegingen die nu worden gemaakt staat ook het leven van wie na ons komen op het spel; niemand mag daarvoor de ogen sluiten. Met kennis en informatie kunnen wij ons wapenen. Daarmee mag niet angst de drijfveer worden maar een nieuw gevoel van universele verantwoordelijkheid.
3. Waarbij we ons moeten realiseren dat de media zich meer richten op somberheid dan vreugde..
Zonder daarin veroordelend te zijn, schetst de Majesteit dat de rol van de media in het onderstrepen van wat mis gaat en het te weinig verspreiden van wat goed gaat. Iets wordt vaak pas nieuws als er iets ergs is gebeurd of mis gaat. Wat goed gaat komt niet in de krant. En zo kan een generiek gevoel van onbehagen ontstaan en groter worden. Terwijl media juist ook van dienst kunnen zijn in het verspreiden van goede voorbeelden. Een heldere analyse. In de woorden van Beatrix zelf:
Oude en nieuwe media informeren ons en roepen op om verantwoordelijkheid te nemen, elk op eigen niveau. Wat begint in het klein kan uitgroeien tot een nieuwe cultuur van zorg om de toekomst. Wie de wereld wil veranderen, moet nu eenmaal beginnen bij zichzelf. Al die hoopgevende aanzetten tot verandering vanuit de maatschappij krijgen in het nieuws minder aandacht dan de zorgen om geld en goed. Een diffuus gevoel van onbehagen kenmerkt de vertrouwenscrisis van deze tijd.
4. en we ons moeten beseffen dat we elke dag zélf de uitdaging kunnen aangaan om er samen met de ander wat van te maken, op weg naar een houdbare, duurzame wereld.
Zoals de Koningin het verwoordt:
In het dagelijks werk wordt dikwijls een tekort aan visie en idealen ervaren. Gebrek aan ruimte voor individuele verantwoordelijkheid ontmoedigt eigen inzet. Gevoelens van onmacht roepen boosheid op en afkeer van retoriek en regels. Maar vechten noch vluchten biedt uitzicht op hervorming van structuren en levensstijl. De uitdaging blijft zelf iets te dóen, samen met anderen en in betrokkenheid op de gemeenschap.
Ik zou zeggen: met deze kersttoespraak heeft de Koningin in elk geval zélf de uitdaging die zij hier benoemt al waargemaakt. En hoe dit verder loopt is aan ons...
zaterdag 24 december 2011
Verbazing over de katholieke kerk... op kerstavond nog wel !!
Ik geloof. Dat ik nog nooit op zo'n raar moment ben gaan bloggen. Kerstavond. Geloof het of niet: ik ben zojuist uit de viering van een katholieke kerk gelopen omdat ik een heel apart tafereel voor mijn ogen zag ontplooien. En dat kon ik en wilde ik niet geloven.
Moeder en dochter zitten vooraan in de kerk. Dochter helemaal glimmen, kijken naar alles wat er gebeurt. De pastoor verhaalt over het kerstverhaal. Het licht dat ons allen verlicht. Moeder en dochter zitten helemaal in de viering, in het moment. Gaan ook ter communie. En dan gebeurt het.
De dochter is te jong en de pastoor geeft haar geen hostie, maar een kruisje op het voorhoofd. Goede lezers hadden dat kunnen zien aankomen, want dat staat ook in het misboekje. Maar je ziet het gezicht van het meisje betrekken. Ze begrijpt het niet, is verbaasd, drentelt nog wat rond en gaat weer zitten. Haar moeder is na haar, ontvangt de hostie en gaat zitten. Ik kijk naar de moeder want ik vermoed zomaar dat zij de teleurstelling van haar dochter wil oplossen door haar hostie door te geven.
De pastoor blijft de hosties uitreiken, maar houdt de moeder in de gaten. Tussen het uitreiken van de hosties aan andere kerkgangers door, blijft hij kijken. En twee kerkgangers later weet hij het zeker; die moeder heeft de hostie niet ingenomen!! Hij loopt naar de vrouw toe, zegt iets tegen haar en haalt de hostie uit de rechterhand van de vrouw terug.
Ik heb het voorval even op me in laten werken. Kon het niet geloven namelijk. Een hostie terughalen. Dat is wel heel ver verwijderd van het voorbeeld dat Jezus heeft proberen te geven. En ik dacht nog even: ach, ik sta erboven, laat die vent gek doen. Maar dat duurde niet lang. Daar was iemand die preekte over warmte, liefde, licht en zich vervolgens als een streng schoolhoofd niets aan die boodschap gelegen laat liggen. En dan zou ik daar rustig blijven zitten?
Moeder en dochter zaten ondertussen op de eerste bank met geheel andere lichaamstaal. Er was weinig over van hun enthousiasme en beleving van kort daarvoor. Alle kerstvreugde was weg. En ik had het ook wel gezien. In deze sfeer van hypocrisie had ik geen zin meer. En gelukkig leven we in een vrij land, dus de uitgang was snel gevonden.
Moeder en dochter zitten vooraan in de kerk. Dochter helemaal glimmen, kijken naar alles wat er gebeurt. De pastoor verhaalt over het kerstverhaal. Het licht dat ons allen verlicht. Moeder en dochter zitten helemaal in de viering, in het moment. Gaan ook ter communie. En dan gebeurt het.
De dochter is te jong en de pastoor geeft haar geen hostie, maar een kruisje op het voorhoofd. Goede lezers hadden dat kunnen zien aankomen, want dat staat ook in het misboekje. Maar je ziet het gezicht van het meisje betrekken. Ze begrijpt het niet, is verbaasd, drentelt nog wat rond en gaat weer zitten. Haar moeder is na haar, ontvangt de hostie en gaat zitten. Ik kijk naar de moeder want ik vermoed zomaar dat zij de teleurstelling van haar dochter wil oplossen door haar hostie door te geven.
De pastoor blijft de hosties uitreiken, maar houdt de moeder in de gaten. Tussen het uitreiken van de hosties aan andere kerkgangers door, blijft hij kijken. En twee kerkgangers later weet hij het zeker; die moeder heeft de hostie niet ingenomen!! Hij loopt naar de vrouw toe, zegt iets tegen haar en haalt de hostie uit de rechterhand van de vrouw terug.
Ik heb het voorval even op me in laten werken. Kon het niet geloven namelijk. Een hostie terughalen. Dat is wel heel ver verwijderd van het voorbeeld dat Jezus heeft proberen te geven. En ik dacht nog even: ach, ik sta erboven, laat die vent gek doen. Maar dat duurde niet lang. Daar was iemand die preekte over warmte, liefde, licht en zich vervolgens als een streng schoolhoofd niets aan die boodschap gelegen laat liggen. En dan zou ik daar rustig blijven zitten?
Moeder en dochter zaten ondertussen op de eerste bank met geheel andere lichaamstaal. Er was weinig over van hun enthousiasme en beleving van kort daarvoor. Alle kerstvreugde was weg. En ik had het ook wel gezien. In deze sfeer van hypocrisie had ik geen zin meer. En gelukkig leven we in een vrij land, dus de uitgang was snel gevonden.
donderdag 15 december 2011
Antwoord op WOB-verzoek CPB... weinig verbazend en weinig verheffend..
Een maand geleden kwam het CPB Boek: Crisis in Europa uit. Mij viel op dat hier sprake was van een publiek goed, al betaald door ons als belastingbetaler. En dat zou gratis verspreiding rechtvaardigen. Dat deed het CPB niet: wij moesten in de winkel het boek voor bijna 20 euro gaan kopen.
Zodoende heb ik direkt een WOB-verzoek gedaan met de strekking: betalen voor 20 euro is wel wat anders dan gratis ter beschikking stellen. Welaan vandaag ontving ik het onderstaand antwoord: wij voldoen niet aan uw wob-verzoek, want door de verspreiding via boekhandels is aan de openbaarheid voldaan....
Het is een weinig verheffend, weinig beargumenteerd en weinig inhoudelijk antwoord. Heel jammer dat niet ingegaan is op mijn argumenten. Ik zie ook geen enkele verwijzing naar relevante wetsartikelen. Kortom: volstrekte kromspraak, een Bommel-boek waardig. Het zou leuk zijn als het niet tegelijk ook zo treurig zou zijn.
Het werkelijke antwoord is natuurlijk:
- u heeft gelijk: een digitale publicatie zou passend zijn geweest,
- wij hebben als EZ echter niet opgelet en het CPB heeft een exclusieve uitgeef-overeenkomst gesloten met Balans, waardoor we het volk niet meer mogen informeren via gratis pdf,
- over de aanbestedingsprocedure en keuze van het CPB voor deze uitgever doen wij geen nadere uitspraak; het is prima denkbaar dat andere uitgevers wel akkoord zouden zijn gegaan met gratis digitale publicatie (eventueel vertraagd) maar goed, u heeft pech want het CPB wilde toch zaken doen met Balans uitgevers.
Ik ben me nu aan het beraden over het vervolg:
- A: nieuw WOB-verzoek om te zien hoe de afspraak tussen CPB en Balans tot stand is gekomen en of wellicht de auteurs zélf royalties in hun zak steken als bijverdienste,
- B: in beroep gaan en vragen om gedegen informatie/onderbouwing,
- C: een kunstwerk maken.
Ik zie uw suggesties graag tegemoet!
Zodoende heb ik direkt een WOB-verzoek gedaan met de strekking: betalen voor 20 euro is wel wat anders dan gratis ter beschikking stellen. Welaan vandaag ontving ik het onderstaand antwoord: wij voldoen niet aan uw wob-verzoek, want door de verspreiding via boekhandels is aan de openbaarheid voldaan....
Het is een weinig verheffend, weinig beargumenteerd en weinig inhoudelijk antwoord. Heel jammer dat niet ingegaan is op mijn argumenten. Ik zie ook geen enkele verwijzing naar relevante wetsartikelen. Kortom: volstrekte kromspraak, een Bommel-boek waardig. Het zou leuk zijn als het niet tegelijk ook zo treurig zou zijn.
Het werkelijke antwoord is natuurlijk:
- u heeft gelijk: een digitale publicatie zou passend zijn geweest,
- wij hebben als EZ echter niet opgelet en het CPB heeft een exclusieve uitgeef-overeenkomst gesloten met Balans, waardoor we het volk niet meer mogen informeren via gratis pdf,
- over de aanbestedingsprocedure en keuze van het CPB voor deze uitgever doen wij geen nadere uitspraak; het is prima denkbaar dat andere uitgevers wel akkoord zouden zijn gegaan met gratis digitale publicatie (eventueel vertraagd) maar goed, u heeft pech want het CPB wilde toch zaken doen met Balans uitgevers.
Ik ben me nu aan het beraden over het vervolg:
- A: nieuw WOB-verzoek om te zien hoe de afspraak tussen CPB en Balans tot stand is gekomen en of wellicht de auteurs zélf royalties in hun zak steken als bijverdienste,
- B: in beroep gaan en vragen om gedegen informatie/onderbouwing,
- C: een kunstwerk maken.
Ik zie uw suggesties graag tegemoet!
dinsdag 13 december 2011
2011: het jaar waarin de politici de economie in de achteruit hebben gezet
Zojuist heeft het CPB (waarover niets dan goeds natuurlijk) haar decemberraming over de Nederlandse economie bekendgemaakt. En het nieuws is dat we een recessie tegemoet gaan. Net zoals rond 2002 ligt hier in mijn ogen een direkte verantwoordelijkheid voor de politiek. Waar het in 2002/2003 nog een té pessimistische nieuwe premier Balkenende was die de economische groei tegenhield, is het dit jaar veel ernstiger. Er is sprake van een volstrekt falen van de Nederlandse en Europese politiek als gevolg waarvan de economie in zijn achteruit wordt gezet.
Bij het vooruit blikken naar oplossingen wordt vervolgens geen leiderschap getoond, geen echte keuze gemaakt en het ergste van alles: zowel politici als CPB zien het verband tussen de post-crisismaatregelen 2007 en de toekomstige economie over het hoofd. Iedereen is tevreden dat de banken aan allerlei nieuwe regels en heffingen moeten voldoen. Dat is goed voor het wraakgevoel. Maar het ontgaat menigeen dat de bodem onder economische groei wegvalt.
Klein voorbeeld: de afgelopen twee weken is bekendgemaakt dat BNP Paribas stopt met hypotheken in Nederland en dat SNS Bank ook terughoudend gaat worden (kon je ook al zien aan de tarieven). In deze heel belangrijke hypotheekmarkt gaan, los van de nog in de toekomst te nemen overheidsmaatregelen, de tarieven omhoog en wordt het aanbod kleiner. Lees de Basel-3 regels en u begrijpt waarom.
Ik schreef over deze twee ontwikkelingen aan het begin van het jaar deze tekst op mijn blog:
EU politicians essentially have to choose. If they want to save the euro, they need to postpone the international measures for banks just as many years as the US postponed introducing Basel 2. If they want both, they're ending up with badly financed EU-Member States, low revenue generating banks, no economic growth and a sell out of industries as well as EU-bonds to China.
My personal preference would be to postpone the generic scapegoating for banks so that they can be of help to recover from the crisis. Because right now politicians in Europe are really overshooting the post-crisis measures for banks in Europe, while undershooting the required measures for sustainable government finances. Which means that they are working towards creating a future where Europe is a museum with a lot of Chinese and Arab visitors.
Helaas hebben de Nederlandse en Europese politici dit jaar geen echte keuze's gemaakt. Als gevolg waarvan de economie in de achteruit staat. En hoeveel exogene factoren er ook voorhanden zijn om aan te wijzen als oorzaak, dit keer zijn het vooral de politici die zich dit mogen verwijten. Zo wordt 2011 het jaar waarin we de hoge prijs van politiek doormodderen hebben leren kennen.
Bij het vooruit blikken naar oplossingen wordt vervolgens geen leiderschap getoond, geen echte keuze gemaakt en het ergste van alles: zowel politici als CPB zien het verband tussen de post-crisismaatregelen 2007 en de toekomstige economie over het hoofd. Iedereen is tevreden dat de banken aan allerlei nieuwe regels en heffingen moeten voldoen. Dat is goed voor het wraakgevoel. Maar het ontgaat menigeen dat de bodem onder economische groei wegvalt.
Klein voorbeeld: de afgelopen twee weken is bekendgemaakt dat BNP Paribas stopt met hypotheken in Nederland en dat SNS Bank ook terughoudend gaat worden (kon je ook al zien aan de tarieven). In deze heel belangrijke hypotheekmarkt gaan, los van de nog in de toekomst te nemen overheidsmaatregelen, de tarieven omhoog en wordt het aanbod kleiner. Lees de Basel-3 regels en u begrijpt waarom.
Ik schreef over deze twee ontwikkelingen aan het begin van het jaar deze tekst op mijn blog:
EU politicians essentially have to choose. If they want to save the euro, they need to postpone the international measures for banks just as many years as the US postponed introducing Basel 2. If they want both, they're ending up with badly financed EU-Member States, low revenue generating banks, no economic growth and a sell out of industries as well as EU-bonds to China.
My personal preference would be to postpone the generic scapegoating for banks so that they can be of help to recover from the crisis. Because right now politicians in Europe are really overshooting the post-crisis measures for banks in Europe, while undershooting the required measures for sustainable government finances. Which means that they are working towards creating a future where Europe is a museum with a lot of Chinese and Arab visitors.
Helaas hebben de Nederlandse en Europese politici dit jaar geen echte keuze's gemaakt. Als gevolg waarvan de economie in de achteruit staat. En hoeveel exogene factoren er ook voorhanden zijn om aan te wijzen als oorzaak, dit keer zijn het vooral de politici die zich dit mogen verwijten. Zo wordt 2011 het jaar waarin we de hoge prijs van politiek doormodderen hebben leren kennen.
maandag 12 december 2011
Verbazing over de (aanstaande) benoeming Donner of juist niet?
Hoe ernstig het is met dit land blijkt wel bij de aanstaande benoeming van Donner als vice-president van de Raad van State. Het was natuurlijk al duidelijk dat het eraan kwam toen hij vorige week in het parlement opeens uitviel tegen de Kamerleden. Want met een nieuwe functie in het zicht kon hij eens lekker uit de slof schieten. Een weinig passende houding overigens, maar wat misschien nog wel het ergst is: deze benoeming verbaast bijna zelfs niet meer. Ook onder de raggende Ruiter Rutte draait de bestuurderscaroussel gewoon door: Rutte heeft lak aan iedereen.
Waarom de benoeming van deze heer zo verbazend is?
Deze man heeft laten merken in het geheel geen respect te hebben voor de rechten van de burger ten opzichte van de overheid. Het leek hem een goed idee om al die WOB-verzoekers maar de mond te snoeren, want O, O, wat kost dat veel moeite en tijd. Hij liet andersluidende internationale gegevens op dit vlak volstrekt links liggen en zette zijn onzalig plan door. En zo iemand gaat als anker in onze rechtsstaat fungeren?
Het is een man die qua bestuursstijl in de vorige eeuw leeft. De hele affaire Diginotar toont dat hij niet in staat is met de snelheid en communicatiemiddelen van deze tijd om te gaan. Hij denkt nog steeds dat je met rustige, ongehaaste blik en wat wegmoffelen alle bestuurlijke plooien glad kunt strijken. En zo iemand moet als anker in onze rechtsstaat gaan fungeren?
Als de verhalen vanuit de Haagse gangen kloppen, was de behoefte van Donner om deze positie te bekleden al langer aanwezig. Maar hij wilde liever vanuit een bestaande functie (Minister) de overstap maken naar Raad van State. En dat is natuurlijk omdat hij weet dat er niets zo ongewis is als de bestuurlijke caroussel. Mocht hij het niet worden dan zou hij gewoon als Minister zijn tijd uitdienen. En zo'n opportunistisch iemand zou als anker in onze rechtsstaat gaan fungeren?
Tenslotte is dit een man die het best een goed idee vond om de Trias Politica maar eens op de glijbaan te zetten. Hij combineert uiteenlopende rollen als Justitie en Veiligheid in één Ministerie, hoogt de griffierechten op en wenst de Nederlandse burgers veel succes met bevechten (of kopen) van hun rechtszekerheid. Daarbij negeert hij de evidente waarschuwingen die bij de orde van Advocaten opstijgen. En zo iemand gaat onze hoge bestuursrechtspraak in Nederland leiden?
Natuurlijk, elk land krijgt de Ministers en de regering die het verdient. Zo ook ons land. Maar toch kan het er bij mij niet in. We zijn stelselmatig onze scheiding der machten aan het vernietigen. En we benoemen iemand die daar volmondig en enthousiast aan meewerkt op deze plek?
Het kan gewoon niet waar zijn. Ik ben ontzet. De verbazing voorbij. En zelfs een brief aan de Koningin zal deze ramp niet stoppen vrees ik.
Waarom de benoeming van deze heer zo verbazend is?
Deze man heeft laten merken in het geheel geen respect te hebben voor de rechten van de burger ten opzichte van de overheid. Het leek hem een goed idee om al die WOB-verzoekers maar de mond te snoeren, want O, O, wat kost dat veel moeite en tijd. Hij liet andersluidende internationale gegevens op dit vlak volstrekt links liggen en zette zijn onzalig plan door. En zo iemand gaat als anker in onze rechtsstaat fungeren?
Het is een man die qua bestuursstijl in de vorige eeuw leeft. De hele affaire Diginotar toont dat hij niet in staat is met de snelheid en communicatiemiddelen van deze tijd om te gaan. Hij denkt nog steeds dat je met rustige, ongehaaste blik en wat wegmoffelen alle bestuurlijke plooien glad kunt strijken. En zo iemand moet als anker in onze rechtsstaat gaan fungeren?
Als de verhalen vanuit de Haagse gangen kloppen, was de behoefte van Donner om deze positie te bekleden al langer aanwezig. Maar hij wilde liever vanuit een bestaande functie (Minister) de overstap maken naar Raad van State. En dat is natuurlijk omdat hij weet dat er niets zo ongewis is als de bestuurlijke caroussel. Mocht hij het niet worden dan zou hij gewoon als Minister zijn tijd uitdienen. En zo'n opportunistisch iemand zou als anker in onze rechtsstaat gaan fungeren?
Tenslotte is dit een man die het best een goed idee vond om de Trias Politica maar eens op de glijbaan te zetten. Hij combineert uiteenlopende rollen als Justitie en Veiligheid in één Ministerie, hoogt de griffierechten op en wenst de Nederlandse burgers veel succes met bevechten (of kopen) van hun rechtszekerheid. Daarbij negeert hij de evidente waarschuwingen die bij de orde van Advocaten opstijgen. En zo iemand gaat onze hoge bestuursrechtspraak in Nederland leiden?
Natuurlijk, elk land krijgt de Ministers en de regering die het verdient. Zo ook ons land. Maar toch kan het er bij mij niet in. We zijn stelselmatig onze scheiding der machten aan het vernietigen. En we benoemen iemand die daar volmondig en enthousiast aan meewerkt op deze plek?
Het kan gewoon niet waar zijn. Ik ben ontzet. De verbazing voorbij. En zelfs een brief aan de Koningin zal deze ramp niet stoppen vrees ik.
zaterdag 10 december 2011
Tom-Tom faalt, maar Halford herstelt accuraat
Het was één jaar geleden, net rond de Sinterklaas. Buiten werd het vroeg donker en de lichtjes van de feestverlichting glinsterden op de natte straat. Tijdens een lunch had een vriend mij geadviseerd om de Tom-Tom Go Live 1000 te kiezen. En in een daadkrachtige bui deed ik dat direkt op de terugweg naar huis. Ik sloot het apparaat aan op de PC en leerde wereld van Tom-Tom kennen. Die zag er aanvankelijk mooi uit. Opladen, nieuwe kaart laden, begrijpen hoe het apparaat werkt: deze oude heer was blij als een kleine jongen met zijn speelgoed bij Sinterklaas.
Toen begon zachtes het verval. In de kerstvakantie besloten de HD-services het niet te doen. Terwijl we op weg gingen richting Frankrijk en juist die snelwegvermijdende functies wilden benutten. Welaan, soms deden ze het, soms niet. De ultieme rust die je zoekt bij zo'n persoonlijke routebegeleider was ver te zoeken. Ronddraaiende kringeltjes rechts suggereerden een verbindingsprobleem en het leidde behoorlijk af. En had ik één seconde langer op de Tom gekeken dan had ik op de periferie rond Parijs in de kofferbank van mijn voorganger gezeten. De liefde bekoelde al snel.
Maar Tom herstelde zich. Hij bleek na die eerste wittebroodsweken heel betrouwbaar te zijn en werd een vaste partner in de auto. Een mooie revanche en ik was maar wat blij met dit staaltje Hollandse techniek. Tottat deze zomer, onze Tom besloot dat hij het zelf beter wist. Bij het intoetsen van adressen, wegen koos hij spontaan voor de A en de W en liet hij ons als gebruikers er nauwelijks tussenkomen. Het werken met de Tom werd een gevecht om snel in de favorietenlijst te duiken en ook daar snel de juiste bestemming aan te klikken. Zo niet, dan bepaalde Tom zijn eigen doel.
Na wat heen en weer gemail met de servicedesk stuurde ik Tom terug naar zijn ouders. Die deden het enige wat nuttig leek: vervingen het hele geheugen. En voilà, hij was precies zo gedwee als hij moest zijn. Heerlijk, gewoon weer zelf je koers kiezen. Totdat.......
.. de GPS besloot het niet meer te doen. Dat ging langzaam. Op een avond viel me op dat Tom steeds de lokatie half-fout had. Hij dacht dat we 20 meter meer naar rechts reden en nam op het scherm telkens de afslag van de snelweg, terwijl we rechtdoorreden. Aan en uitzetten hielp niets, hij zat er twintig meter naast. En toen we op de A4 de van der Valk passeerden besloot hij dat het genoeg was. De GPS stopte en de laatstebekende lokatie bleef - A4 bij van der Valk.
Ik ging deze keer niet nog een keer het apparaat over de dure post versturen, dus bracht ik hem naar Halfords. Ik had na het inleveren nog een uitgebreid gespek met een technicus en Tom ging voor de tweede keer naar zijn ouders. Om deze week geheel vernieuwd (nieuw serienummer terug te komen). Ik haalde donderdag het apparaat op, laadde alles op, vernieuwde de kaarten en zette een proefroute uit. En u raadt het al: laatstbekende lokatie: Amstelveen. Zelfs een uur lange wandeling in de buitenweg hielp deze nieuwe Tom niet om de weg te vinden. Deze kleuter wilde niet leren lopen, zoveel was duidelijk.
Mijn ongeduld werd nu net even te zwaar op de proef gesteld. Want elke keer die Tom insturen, wachten, wachten en ondertussen terug naar printjes of route per telefoon is ook niet alles. Je wilt gewoon een ding dat werkt. En je wilt eigenlijk helemaal niet vertrouwd raken met alle gebruikerservaringen op digitale forums en met supporthelpdesk-medewerkers. En je wilt ook Tom niet iedere keer heropvoeden, favorieten uploaden enzovoorts.
Zo toog ik op de fiets, met mijn Tom aan (GPS-lokatie niet beschikbaar) naar Halfords bij de Albert Cuyp. Met het voornemen om daar niet weg te gaan tot mijn probleem goed was opgelost. En hoe zeer Tom mij ook teleurstelde, Halfords begreep dat ik niet echt gelukkig zou worden als ik wéér weken moest gaan wachten op een reparatie. En zo herstelde zij de technische trammelant van Tom op een prima manier. En hangt Tom 3 aan onze lader, klaar voor een nieuw levensjaar in onze familie.
Toen begon zachtes het verval. In de kerstvakantie besloten de HD-services het niet te doen. Terwijl we op weg gingen richting Frankrijk en juist die snelwegvermijdende functies wilden benutten. Welaan, soms deden ze het, soms niet. De ultieme rust die je zoekt bij zo'n persoonlijke routebegeleider was ver te zoeken. Ronddraaiende kringeltjes rechts suggereerden een verbindingsprobleem en het leidde behoorlijk af. En had ik één seconde langer op de Tom gekeken dan had ik op de periferie rond Parijs in de kofferbank van mijn voorganger gezeten. De liefde bekoelde al snel.
Maar Tom herstelde zich. Hij bleek na die eerste wittebroodsweken heel betrouwbaar te zijn en werd een vaste partner in de auto. Een mooie revanche en ik was maar wat blij met dit staaltje Hollandse techniek. Tottat deze zomer, onze Tom besloot dat hij het zelf beter wist. Bij het intoetsen van adressen, wegen koos hij spontaan voor de A en de W en liet hij ons als gebruikers er nauwelijks tussenkomen. Het werken met de Tom werd een gevecht om snel in de favorietenlijst te duiken en ook daar snel de juiste bestemming aan te klikken. Zo niet, dan bepaalde Tom zijn eigen doel.
Na wat heen en weer gemail met de servicedesk stuurde ik Tom terug naar zijn ouders. Die deden het enige wat nuttig leek: vervingen het hele geheugen. En voilà, hij was precies zo gedwee als hij moest zijn. Heerlijk, gewoon weer zelf je koers kiezen. Totdat.......
.. de GPS besloot het niet meer te doen. Dat ging langzaam. Op een avond viel me op dat Tom steeds de lokatie half-fout had. Hij dacht dat we 20 meter meer naar rechts reden en nam op het scherm telkens de afslag van de snelweg, terwijl we rechtdoorreden. Aan en uitzetten hielp niets, hij zat er twintig meter naast. En toen we op de A4 de van der Valk passeerden besloot hij dat het genoeg was. De GPS stopte en de laatstebekende lokatie bleef - A4 bij van der Valk.
Ik ging deze keer niet nog een keer het apparaat over de dure post versturen, dus bracht ik hem naar Halfords. Ik had na het inleveren nog een uitgebreid gespek met een technicus en Tom ging voor de tweede keer naar zijn ouders. Om deze week geheel vernieuwd (nieuw serienummer terug te komen). Ik haalde donderdag het apparaat op, laadde alles op, vernieuwde de kaarten en zette een proefroute uit. En u raadt het al: laatstbekende lokatie: Amstelveen. Zelfs een uur lange wandeling in de buitenweg hielp deze nieuwe Tom niet om de weg te vinden. Deze kleuter wilde niet leren lopen, zoveel was duidelijk.
Mijn ongeduld werd nu net even te zwaar op de proef gesteld. Want elke keer die Tom insturen, wachten, wachten en ondertussen terug naar printjes of route per telefoon is ook niet alles. Je wilt gewoon een ding dat werkt. En je wilt eigenlijk helemaal niet vertrouwd raken met alle gebruikerservaringen op digitale forums en met supporthelpdesk-medewerkers. En je wilt ook Tom niet iedere keer heropvoeden, favorieten uploaden enzovoorts.
Zo toog ik op de fiets, met mijn Tom aan (GPS-lokatie niet beschikbaar) naar Halfords bij de Albert Cuyp. Met het voornemen om daar niet weg te gaan tot mijn probleem goed was opgelost. En hoe zeer Tom mij ook teleurstelde, Halfords begreep dat ik niet echt gelukkig zou worden als ik wéér weken moest gaan wachten op een reparatie. En zo herstelde zij de technische trammelant van Tom op een prima manier. En hangt Tom 3 aan onze lader, klaar voor een nieuw levensjaar in onze familie.
donderdag 1 december 2011
Het hoogtepunt van de eurocrisis (1 december 2011) en de duiding vooruit
Ziezo, het is weer tijd voor een duiding van de stand van zaken in de eurocrisis per 1 december 2011. Ik ga dat simpel houden vandaag. De situatie is als volgt: we werden en worden nog steeds met zijn allen door de Fransen een oor aangenaaid. Maar je ziet het pas als je het kunt zien.
Ik ga proberen u in drie stappen de boel uit te leggen. Dan hoeft u verder niet de journaal updates en de markten te volgen, want zo ingewikkeld is het in de kern niet. Maar de retoriek van de Franse Sarkozy (en straks Merkel nog) maakt het niet makkelijk om de bal te blijven zien. Vandaar een kleine stapsgewijze uitleg.
Stap 1: Een monetaire unie betekent geld overboeken tussen regios van het geheel van die unie
Ik neem u mee de geschiedenis in. Naar 1977. Toen schreef een groep deskundigen onder leiding van ene heer MacDougall een zeer verhelderend rapport over monetaire unies en overheidsfinanciën. Het is mooi getypt, zoals in die dagen gebruikelijk. En er wordt beschreven hoe in allerlei landen een monetaire en economische unie functioneert. Dat biedt de Commissie (van 9 landen op dat moment) een mooi inspiratiebron voor de toekomst.
Conclusie 4 luidt dat bij een economische unie altijd - en: op permante basis! - sprake zal zijn van geldstromen van rijkere naar arme regio's via een variatie aan systemen (belastingen, subsidies enzovoorts):
The redistribution through public finance between regions in the countries studied tends to be reflected to a large extent (though not, of course, precisely because other factors are involved) in corresponding deficits in the balances of payments on current account of the poorer regions, with corresponding surpluses in the richer regions. These deficits and surpluses are of a continuing nature. Net flows of public finance in the range of 3 - 10 % of regional product are common for both relatively rich and relatively poor regions, but a few of the latter enjoy considerably higher net inflows, up to around 30 % of regional product.
Vervolgens wordt op diplomatieke wijze geschetst dat die monetaire unie nu nog een brug te ver is en het rapport helpt om de vraagstukken van overheidsfinanciën op een rij te zetten. Ook wordt duidelijk dat de herverdeling van inkomsten tussen landen van één unie vergt dat het centrum van die unie (de EU dus) zélf een grote begroting en eigen inkomsten heeft. Want die inkomsten kunnen dan worden herverdeeld naar regios die het nodig hebben.
2. De euro: snood plan van Fransen: goed verpakte creeping committments
Eerder blies ik hier al de loftrompet over Bernard Connolly. Deze EU ambtenaar beschreef in 1995 al ragfijn hoe de Franse politiek eruit bestond om meer zeggenschap en invloed te willen krijgen ten opzichte van het economisch sterkere Duitsland. Zonder euro zou de Duitse motor in sneltreinvaart de Franse economie achter zich laten. Maar met de euro kregen de Fransen meer invloed en zouden ze ook nog kunnen uitkomen op het door hen gewenste eindstation: een volwaardige politieke unie.
De Fransen begrepen dat voor die politieke unie de handen politiek niet op elkaar zouden gaan en besloten te beginnen bij de munt. In de volle wetenschap dat de uiteenlopende economieën uiteindelijk zouden gaan leiden tot een crisis (zie Connolly). Terwijl ze de Duitsers voor het lapje hielden met de 'no-bail-out' conclusie, wisten de Fransen ook dat als puntje in crisis bij paaltje komt, alle afspraken terzijde worden geschoven. En ze maakten ook op handige wijze de beboetingen bij begrotingsoverschrijding afhankelijk van een politiek oordeel. Zo gingen de Fransen op klassiek Franse wijze (de strategie Monnet) verder met het bouwen aan Europa. Door kleine stapjes steeds meer een onomkeerbare weg maken waarbij het beste alternatief nooit de weg terug is, maar altijd de weg vooruit. Tot er een politieke unie is. En dan is hun doel bereikt.
Ik ben ervan overtuigd dat iedere burger in Europa gevoeld en beseft heeft dat dit spel gespeeld werd. Want er zat een bepaalde onnodige ronkende retoriek rond de invoering van de euro die je deed vermoeden dat er meer aan de hand zou zijn. Daarbij is destijds nooit duidelijk gesproken over het noodzakelijke gevolg van de keuze voor invoering van de euro. Die keuze is namelijk, bij de beperkte convergentie tussen EU-landen en bij de beperkte arbeidsmobiliteit per definitie ook een keuze voor een politieke unie. Een unie waarin arme landen/regio's geld krijgen van de rijke en waarin het centrum (de EU) een eigen bron van belastingheffing heeft. Zie hiervoor het rapport MacDougal.
Stap 3: De Franse goocheltruuk: verwar uw publiek met de waan van de dag
Ik denk dat het zinloos is om ons op dit moment op te winden over de gebeurtenissen in de markt. Wat nu gebeurt is exact de route die de Fransen voor ogen hadden. Op zeker moment komt er vanuit de economie of overheidsfinanciën spanning op de samenwerking. Dat levert een crisis op, hetzij bij overheden, hetzij bij markten, wellicht zelfs wel allebei (zoals nu). Die crisis levert dan weer draagvlak voor de volgende stap naar de unie. En als je daar nog wat extra retoriek bijgooit over de noodzakelijkheid van Europa, dan kom je weer dichter bij het Franse ideaal. Voila, precies wat Sarkozy vandaag in zijn speech gedaan heeft, waarbij hij wederom de samenwerking met de Duitsers zoekt, want die Frans-Duitse as is uiteraard voor alles in Europa spelbepalend.
Met deze retoriek verhult Sarkozy de werkelijke keuze. En die luidt: willen we in Europa wel of niet een situatie waarin een sterke regio geld overmaakt naar een zwakke? Waarin dit via de budgetten van de Europese Commissie loopt, via Europese heffingen.
Wat is de werkelijke vraag van dit moment: politieke unie, ja of nee?
Waar we de eerste keer, zo rond 1994 in gestonken zijn, is dat we het Franse game-plan niet goed genoeg doorzagen. We hebben toegelaten dat we in een Franse eendekooi gemanoevreerd werden met slechts één uitkomst: alle eendjes worden gevangen. Onze politici hebben de werkelijke keuze (eindstation: volledige politieke unie en geld overboeken naar andere landen) niet gezien, niet beseft of niet aan de kiezer voor durven te leggen. En de grote vraag is nu: moeten we het over de dagkoersen en de holle retoriek van toekomstig Europa hebben, in de kleine stapjes die we al anderhalf jaar nemen?
Mij lijkt dat de uitdaging is dat we ons niet meer verliezen in retoriek, het zoveelste reddingsplan en de zoveelste eurotop waarmee we volgens Frans model vooruit struikelen naar een politieke unie. Het gaat simpelweg over de nog steeds niet Europabreed beantwoorde vraag: Zijn we inmiddels in Europa zo solidair dat we in een politieke unie op jaarbasis bereid blijven andere zwakkere regios te ondersteunen?
Het antwoord en het vervolg: de Marseillaise in plaats van de negende van Beethoven
Ik denk dat we in Europa geen politieke unie willen. Maar ik vrees dat de politici de moed, het inzicht of het lef ontbreekt om met dat gegeven en die vraag expliciet aan de slag te gaan. Maar goed, ook dat is een keuze. Het is de keuze om te blijven opereren als een marionet in het Franse masterplan. De keuze om rond de hete brij heen te draaien. De keuze om de kop in het zand te steken.
Ik denk dat Sarkozy, met mij, inschat dat de Europese landen door de waan van de dag, de retoriek en alles wat erbijhoort, blijven meespelen als marionetten in het Franse masterplan. En dat, mijn waarde dames en heren, is waarom vanavond aan het eind van zijn Europese speech de Marseillaise te horen was en niet de negende van Beethoven (ons Europese volkslied).
Click here to read the English version of this blogpost.
Ik ga proberen u in drie stappen de boel uit te leggen. Dan hoeft u verder niet de journaal updates en de markten te volgen, want zo ingewikkeld is het in de kern niet. Maar de retoriek van de Franse Sarkozy (en straks Merkel nog) maakt het niet makkelijk om de bal te blijven zien. Vandaar een kleine stapsgewijze uitleg.
Stap 1: Een monetaire unie betekent geld overboeken tussen regios van het geheel van die unie
Ik neem u mee de geschiedenis in. Naar 1977. Toen schreef een groep deskundigen onder leiding van ene heer MacDougall een zeer verhelderend rapport over monetaire unies en overheidsfinanciën. Het is mooi getypt, zoals in die dagen gebruikelijk. En er wordt beschreven hoe in allerlei landen een monetaire en economische unie functioneert. Dat biedt de Commissie (van 9 landen op dat moment) een mooi inspiratiebron voor de toekomst.
Conclusie 4 luidt dat bij een economische unie altijd - en: op permante basis! - sprake zal zijn van geldstromen van rijkere naar arme regio's via een variatie aan systemen (belastingen, subsidies enzovoorts):
The redistribution through public finance between regions in the countries studied tends to be reflected to a large extent (though not, of course, precisely because other factors are involved) in corresponding deficits in the balances of payments on current account of the poorer regions, with corresponding surpluses in the richer regions. These deficits and surpluses are of a continuing nature. Net flows of public finance in the range of 3 - 10 % of regional product are common for both relatively rich and relatively poor regions, but a few of the latter enjoy considerably higher net inflows, up to around 30 % of regional product.
Vervolgens wordt op diplomatieke wijze geschetst dat die monetaire unie nu nog een brug te ver is en het rapport helpt om de vraagstukken van overheidsfinanciën op een rij te zetten. Ook wordt duidelijk dat de herverdeling van inkomsten tussen landen van één unie vergt dat het centrum van die unie (de EU dus) zélf een grote begroting en eigen inkomsten heeft. Want die inkomsten kunnen dan worden herverdeeld naar regios die het nodig hebben.
2. De euro: snood plan van Fransen: goed verpakte creeping committments
Eerder blies ik hier al de loftrompet over Bernard Connolly. Deze EU ambtenaar beschreef in 1995 al ragfijn hoe de Franse politiek eruit bestond om meer zeggenschap en invloed te willen krijgen ten opzichte van het economisch sterkere Duitsland. Zonder euro zou de Duitse motor in sneltreinvaart de Franse economie achter zich laten. Maar met de euro kregen de Fransen meer invloed en zouden ze ook nog kunnen uitkomen op het door hen gewenste eindstation: een volwaardige politieke unie.
De Fransen begrepen dat voor die politieke unie de handen politiek niet op elkaar zouden gaan en besloten te beginnen bij de munt. In de volle wetenschap dat de uiteenlopende economieën uiteindelijk zouden gaan leiden tot een crisis (zie Connolly). Terwijl ze de Duitsers voor het lapje hielden met de 'no-bail-out' conclusie, wisten de Fransen ook dat als puntje in crisis bij paaltje komt, alle afspraken terzijde worden geschoven. En ze maakten ook op handige wijze de beboetingen bij begrotingsoverschrijding afhankelijk van een politiek oordeel. Zo gingen de Fransen op klassiek Franse wijze (de strategie Monnet) verder met het bouwen aan Europa. Door kleine stapjes steeds meer een onomkeerbare weg maken waarbij het beste alternatief nooit de weg terug is, maar altijd de weg vooruit. Tot er een politieke unie is. En dan is hun doel bereikt.
Ik ben ervan overtuigd dat iedere burger in Europa gevoeld en beseft heeft dat dit spel gespeeld werd. Want er zat een bepaalde onnodige ronkende retoriek rond de invoering van de euro die je deed vermoeden dat er meer aan de hand zou zijn. Daarbij is destijds nooit duidelijk gesproken over het noodzakelijke gevolg van de keuze voor invoering van de euro. Die keuze is namelijk, bij de beperkte convergentie tussen EU-landen en bij de beperkte arbeidsmobiliteit per definitie ook een keuze voor een politieke unie. Een unie waarin arme landen/regio's geld krijgen van de rijke en waarin het centrum (de EU) een eigen bron van belastingheffing heeft. Zie hiervoor het rapport MacDougal.
Stap 3: De Franse goocheltruuk: verwar uw publiek met de waan van de dag
Ik denk dat het zinloos is om ons op dit moment op te winden over de gebeurtenissen in de markt. Wat nu gebeurt is exact de route die de Fransen voor ogen hadden. Op zeker moment komt er vanuit de economie of overheidsfinanciën spanning op de samenwerking. Dat levert een crisis op, hetzij bij overheden, hetzij bij markten, wellicht zelfs wel allebei (zoals nu). Die crisis levert dan weer draagvlak voor de volgende stap naar de unie. En als je daar nog wat extra retoriek bijgooit over de noodzakelijkheid van Europa, dan kom je weer dichter bij het Franse ideaal. Voila, precies wat Sarkozy vandaag in zijn speech gedaan heeft, waarbij hij wederom de samenwerking met de Duitsers zoekt, want die Frans-Duitse as is uiteraard voor alles in Europa spelbepalend.
Met deze retoriek verhult Sarkozy de werkelijke keuze. En die luidt: willen we in Europa wel of niet een situatie waarin een sterke regio geld overmaakt naar een zwakke? Waarin dit via de budgetten van de Europese Commissie loopt, via Europese heffingen.
Wat is de werkelijke vraag van dit moment: politieke unie, ja of nee?
Waar we de eerste keer, zo rond 1994 in gestonken zijn, is dat we het Franse game-plan niet goed genoeg doorzagen. We hebben toegelaten dat we in een Franse eendekooi gemanoevreerd werden met slechts één uitkomst: alle eendjes worden gevangen. Onze politici hebben de werkelijke keuze (eindstation: volledige politieke unie en geld overboeken naar andere landen) niet gezien, niet beseft of niet aan de kiezer voor durven te leggen. En de grote vraag is nu: moeten we het over de dagkoersen en de holle retoriek van toekomstig Europa hebben, in de kleine stapjes die we al anderhalf jaar nemen?
Mij lijkt dat de uitdaging is dat we ons niet meer verliezen in retoriek, het zoveelste reddingsplan en de zoveelste eurotop waarmee we volgens Frans model vooruit struikelen naar een politieke unie. Het gaat simpelweg over de nog steeds niet Europabreed beantwoorde vraag: Zijn we inmiddels in Europa zo solidair dat we in een politieke unie op jaarbasis bereid blijven andere zwakkere regios te ondersteunen?
Het antwoord en het vervolg: de Marseillaise in plaats van de negende van Beethoven
Ik denk dat we in Europa geen politieke unie willen. Maar ik vrees dat de politici de moed, het inzicht of het lef ontbreekt om met dat gegeven en die vraag expliciet aan de slag te gaan. Maar goed, ook dat is een keuze. Het is de keuze om te blijven opereren als een marionet in het Franse masterplan. De keuze om rond de hete brij heen te draaien. De keuze om de kop in het zand te steken.
Ik denk dat Sarkozy, met mij, inschat dat de Europese landen door de waan van de dag, de retoriek en alles wat erbijhoort, blijven meespelen als marionetten in het Franse masterplan. En dat, mijn waarde dames en heren, is waarom vanavond aan het eind van zijn Europese speech de Marseillaise te horen was en niet de negende van Beethoven (ons Europese volkslied).
Click here to read the English version of this blogpost.
Abonneren op:
Berichten (Atom)